นิสิตนักศึกษา และเพื่อนๆ ทุกท่านครับ รู้หรือไม่ว่า ค่า p (เช่น p < .01) กับค่า α ( เช่น α = .01) เหมือนหรือต่างกันอย่างไร ?

ค่า p ของค่าสถิติใดๆ หมายถึง ค่าความน่าจะเป็นที่กลุ่มตัวอย่างจากการสุ่ม 100 ครั้ง จะให้ค่าสถิตินั้นๆ เช่น ค่าสถิติ t ในการทดสอบ สมมติฐานครั้งหนึ่ง มีค่า t = 3.85 และ ค่า p ของค่า t นี้มีค่าเท่ากับ 0.15 แสดงว่าถ้าสุ่มตัวอย่างขนาดเดียวกันจากประชากรกลุ่มเดิม 100 ครั้ง จะมี 15 ครั้งที่ได้ค่าสถิติ t สูงกว่าหรือเท่ากับ 3.85

ส่วนค่า α เป็นค่าความน่าจะเป็นที่นักวิจัยกำหนดเป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจว่าจะปฏิเสธหรือไม่ปฏิเสธสมมติฐานหลัก นิยมกำหนดเป็นค่า .05 .01 หรือ .001 มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าระดับนัยสำคัญ (Significant level) หรือค่าความน่าจะเป็นที่เกิดความคลาดเคลื่อนประเภท I (Type I Error) ในการทดสอบสมมติฐานทางสถิติดังกล่าว

โดยสรุป ค่า p และ ค่า α เป็นค่าความน่าจะเป็น (Probability) เหมือนกัน ในการวิจัยค่า p อาจแปรค่าได้ตามลักษณะของกลุ่มตัวอย่าง แต่ค่า α เป็นค่าคงที่ที่นักวิจัยต้องกำหนดไว้ล่วงหน้าเป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจ