สมมติฐานการวิจัย เป็นคำตอบที่ผู้วิจัยคาดหวัง ซึ่งจะเป็นจริงหรือไม่เป็นจริงก็ได้ ส่วนสมมติฐานทางสถิติจะมีสัญลักษณ์ทางสถิติเข้ามาเกี่ยวข้อง คือ Ho ห รือสมมติฐานศูนย์ ( Null hypothesis) แ ละ H1 หรือสมมติฐานทางเลือก ( Alternative hypothesis) การเขียนสมมติฐานศูนย์ จะเขียนแบบไม่มีทิศทาง ระบุถึงความไม่แตกต่างของค่าพารามิเตอร์ ( Parameter) แ ละกำหนดตามเงื่อนไขการทดสอบ ในขณะที่สมมติฐาน ทางเลือกจะเขียนแบบมีทิศทาง เป็นทางเลือกที่ต้องตัดสินใจโดยอาศัยข้อมูลจากผลการวิจัย

ตัวอย่างการเขียน Ho แ ละ H1 เ ช่น การเขียนสมมติฐานเกี่ยวกับความแตกต่างของค่าเฉลี่ยของประชากร 2 กลุ่ม สามารถเขียนได้ดังนี้

โดยที่ คือค่าเฉลี่ยของประชากรกลุ่มที่ 1 และ คือค่าเฉลี่ยของประชากรกลุ่มที่ 2

โดยสรุปสมมติฐานการวิจัยกับสมมติฐานทางสถิติ มีความเกี่ยวข้องกันตรงที่สมมติฐานการวิจัยมักตั้งให้สอดคล้องกับสมมติฐานทางเลือก อย่างไรก็ตาม ในบางขั้นตอนของการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ เช่น การทดสอบข้อตกลงเบื้องต้นของ One-way ANOVA เกี่ยวกับการเท่ากัน ของความแปรปรวน โดยใช้ F-test สามารถเขียนสมมติฐานทางสถิติได้ดังนี้

ผู้วิจัยอาจจะสนใจ Ho ม ากกว่า H1 เนื่องจากข้อตกลงเบื้องต้นข้อหนึ่งของ One-way ANOVA คือ ความแปรปรวนของแต่ละกลุ่มจะต้องเท่ากัน

สมมติฐานวิจัยที่ดีควรเขียนขึ้นอย่างมีเหตุมีผล กล่าวคือ จะต้องมีทฤษฎีและงานวิจัยในอดีตสนับสนุน และควรเขียนขึ้นหลังจากที่ผู้วิจัยเสนอเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องแล้วเท่านั้น